ابراهيم ( ع ) متناقض است بعضى ذبيح را اسماعيل نام برده‌اند ، گروهى عقيده دارند كه قربانى اسحاق است و متن و سند پاره‌اى از روايات به گونه‌اى كه نمىتوان آنها را كاملًا رد نمود . اما ذبيح بودن اسماعيل ( ع ) با توجه به قرائن موجود صحيح‌تر است چرا كه اسحاق بعد از تولد خويش آرزو نمود تا همان قربانى باشد كه خداوند از پدرش خواستار گرديده است و او نيز به مانند برادرش اسماعيل بر فرمان الهى صابر بود و به همين خاطر در ميزان ثواب به همان درجه‌اى رسيد كه برادرش اسماعيل بدان دست يافت و به همين خاطر خداوند او را در ميان فرشتگانش به ذبيح و قربانى معروف ساخت . [ 1 ] در همين باره امام صادق ( ع ) در توضيح حديث پيامبر كه فرمودند : « انا ابن الذبيحين » اشاره مىفرمايند كه خداوند در قرآن عمو را همان پدر قلمداد مىكند آنچه كه آمده است أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنِيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قالُوا نَعْبُدُ إِلهَكَ وَ إِلهَ آبائِكَ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ [ 2 ] و با اينكه اسماعيل عموى يعقوب بود اما در اين آيه از او با نام پدر ياد گشته است . و پيامبر ( ص ) خود فرموده‌اند كه « العم والد » پس در اين صورت مىتوان حديث آنحضرت را كه فرمودند « انا ابن الذبيحين » در يك مورد قربانى حقيقى فرض كرد و در مورد ديگر آن را ذبيحى مجازى دانست . چرا كه گاه ثواب عملى بر نيات خالصانه نيز مترتب خواهد گشت . [ 3 ] « مفضل » از حضرت رضا ( ع ) اين گونه روايت مىكند : هنگامى كه ابراهيم مأموريت يافت بجاى فرزندش اسماعيل قوچى بهشتى را قربانى نمايد از خداوند درخواست نمود تا همچنان بتواند اسماعيل را در راه او ذبح نمايد و بدينوسيله به بالاترين درجات معنوى افراد مصيبت ديده در راه معبود دست يابد . خداوند در پاسخ ابراهيم به او وحى فرستاد كه محبوبترين بندگان من در نزد تو كيست ؟ و ابراهيم پاسخ داد : خداوندا كسى را محبوبتر از حبيبت محمد ( ص ) نيافته‌ام و او را از خويشتن خويش نيز بيشتر دوست مىدارم و فرزند عزيز او را كه به ظلم و ناروا

--> [ 1 ] خصال - ج 1 - ص 57 . [ 2 ] سورهء بقره - آيهء 133 . [ 3 ] خصال - ج 1 - ص 58 و عيون اخبار الرضا - ج 1 - ص 187 .